Scanafbeelding
Het *Boeck der PSALMEN.
*Alsoo noemt de Heere dit boeck Luc. 20.42. en Petrus Actor. 1.20.
trouw’ ick: Verlost my van alle mijne vervolgers, ende reddet my.
3Op dat 4hy mijne 5ziele niet en roove, als een leeuw, 6verscheurende, ter wijlen daer geen verlosser en is.
4HEERE, mijn Godt, indien ick 7dat gedaen hebbe, indiender onrecht in mijne 8handen is:
5Indien ick quaet vergolden hebbe, 9dien die vrede met my hadde; (ja ick hebbe 10gereddet dien die my 11sonder oorsaeck benauwde.)
6So vervolge de vyant mijne 12ziele, ende achterhalese, ende 13vertrede mijn leven ter aerden, ende doe mijne 14eere in ’t stof woonen, 15Sela!
716Staet op, HEERE, in uwen toorn, verheft u om de verbolgentheden mijner benauwers, ende ontwaeckt 17tot my: Ghy hebt het gerichte 18bevolen.
8So sal de vergaderinge der volcken u omcingelen: 19keert dan 20boven haer weder inde hoochte.
9De HEERE sal den volcken recht doen: Richt my, HEERE, nae mijne 21gerechticheyt, ende nae mijne oprechticheyt, [die] by my is.
10Laet doch de boosheyt der godtloosen een eynde nemen, maer bevesticht den rechtveerdigen, ghy die aherten ende nieren 22beproeft, ô rechtveerdige Godt.
11Mijn 23schilt is by Godt, die de 24oprechte van herten behoudt.
12Godt is een rechtveerdich Richter, ende een Godt, die 25alle dage 26toornt.
13Indien 27hy sich niet en bekeert, so sal 28hy sijn sweert wetten; hy heeft sijnen boge 29gespannen, ende dien bereydt,
14Ende heeft 30dootlicke wapenen 31voor hem gereedt gemaeckt; hy sal sijne pijlen tegen de 32hittige vervolgers te werck stellen.
15Siet, b33hy is in arbeyt van ongerechticheyt, ende is swanger van moeyte, hy sal 34leugen baren.
16cHy heeft eenen kuyl gedolven, ende dien uytgegraven, maer hy is gevallen in de 35groeve, [die] hy gemaeckt heeft.
17Sijne moeyte sal op sijnen 36kop wederkeeren, ende 37sijn gewelt op sijnen schedel 38nederdalen.
18Ick sal den HEERE loven nae sijne 39gerechticheyt, ende den Naem des HEEREN, des Alderhoochsten, psalm-singen.
[v3] 4T.w. Saul, door aenhitzinge der boose raets-lieden: ofte, hy, dat is, een yeder van hen.
5D. mijn persoon ende leven.
6Hy wil seggen, datse hem als leeuwen sullen verscheuren, so de Heere hem niet in tijts en verlost.
[v4] 7Daer van sy my valschelick beschuldigen, insonderheyt die Chus.
8Hebr. palmen.
[v5] 9Ofte, vredich met my leefde, vergel. Psal. 55.21. met d’aent. ende siet van ’t Hebr. woort, dat hier, vergelden, is overgesett. 2.Chron. 20. op vers 11.
10Als merckelick aen Saul gebleken is, dien hy verschoont ende bevrijt heeft, als hy in sijne ende sijner officieren macht was. Siet 1.Sam. 24. ende 26. And. Ia [in dien ick niet] geredt en hebbe, etc. in eenen sin.
11Ofte, te vergeefs, ydelick. D. sonder eenige reden, t’onrechte.
[v6] 12D. mijn persoon, als bov. Psal. 3.3.
13D. hy doode my schandelick, dat ick in oneere nederligge.
14D. verandere mijnen eerlicken staet in eenen verachten. siet Iob 19. op vers 9. ende 1.Reg. 16. op vers 3.
15Siet Psal. 3. op vers 3.
[v7] 16Siet Psal. 3. op vers 8.
17Ofte, waeckt op, [ende wendt u] tot my. menschelick van Godt gesproken: als in’t voorgaende ende volgende. And. aldus: waeckt op voor my tot het gericht, [dat] ghy bevolen hebt: dat is, om my recht te doen, volgens uwe eygene instellinge, die ghy een Godt des gerichts zijt.
18Ofte, in-gestelt, verordent. siet 2.Samuel 6. op vers 21.
[v8] 19D. gaet eens weder, als een Richter, op uwen hoogen throon ofte Recht-stoel sitten, om voor de omstanders opentlick mijne onschult te verklaren. manieren van spreken, die genomen zijn van de wijse, die groote heeren gebruycken, als sy opentlick gericht houden.
20Ofte, om harent wille. Om de vergaderinge der omstaende volckeren.
[v9] 21D. nae de rechtveerdicheyt mijner sake. als dickwils in dit boeck. siet de verklaringe, onder Psal. 9.5.
[v10] a1.Chron. 28.9. Ierem. 11.20. ende 17.10. ende 20.12. Apoc. 2.23.
22Dat is, gedachten ende bewegingen ondersoeckt ende doorgront: eene gelijckenisse van de goutsmeden, die ’t gout door vyer beproeven: Alsoo Psal. 11.4, 5, ende 17.3. ende elders dickwijls. Siet Iob 19. op vers 27.
[v11] 23Als Psal. 3.4.
24Ofte, vroomhertige, Hebr. eygentlick, de rechte ofte richtige van herten: als 2.Chron. 29.34. ende in dit boeck dickwijls, oock sonder byvoegsel, rechte, ofte, rechtsinnige. die (alsmen seyt) recht uyt zijn: gelijck het oock van Godt ende sijne geboden gebruyckt wort. Siet Deut. 32.4. Psal. 19.9, etc. ende wijders Iob 1. op Vers1.
[v12] 25And. den gantschen dach.
26T.w. tegen, ofte, over den godtloosen: waer op het volgende siet.
[v13] 27De godtloose, die my vervolgt.
28Godt.
29Hebr. getreden: om datmen den voet-boge met den voet treedt, alsmen dien wil spannen: alsoo elders dickwijls.
[v14] 30Hebr. vaten, gereetschap, instrumenten, ofte, wapenen des doots.
31D. voor sich selven, om die te gebruycken tegen de godtloose: ofte, tegen hem, te weten, den godtloosen, als volgt.
32Van het Hebreeusch woort siet Genes. 31. op vers 36.
[v15] bIob 15.35. Iesa. 59.4.
33De godtloose soeckt een onrechtveerdich ende boos stuck tegen my in’t werck te stellen, woelende als eene vrouwe die in den arbeyt, ofte barens noot is. Vergel. Iob 15.35. Iesa. 59.4. Iac. 1.15.
34D. eene misdracht: de sin is, ’t sal een mis-slach zijn, sijn voornemen sal hem failleren, ’t sal soo ydel ende nietich zijn, als een leugen, daer mede te kort komt, die sich daer op verlaet. Vergel. Psal. 4. op vers 3. Sommige verstaen hier door leugen, valscheyt ende bedroch.
[v16] cIob 4.8. Psal. 9.16. ende 10.2. Prov. 5.22. ende 26.27. Eccles. 10.8.
35Het Hebreeusch woort beteeckent eygentlick, verdervinge, verrottinge, ende voorts, groeve, gracht, etc. daer in yets verderft, ende verrott.
[v17] 36Siet Iudic. 9. op vers 24.
37Dat hy my aendoet.
38’T sal hem van boven, door Godts rechtveerdich oordeel ende regeringe, overkomen, dat hy my meynde te doen.
[v18] 39Die hy bewyst in’t verlossen van my, (die onschuldich ben) ende in ’t straffen mijner vyanden.
Psalm viij.
David verheft op’t hoochste Godts Majesteyt, almachticheyt, ende wonderbare regeringe: insonderheyt sijne onbegrijpelicke goedertierenheyt ende genade aen den elendigen mensche, in den Messia Iesu Christo.
1EEn Psalm Davids, voor den 1Opper-sangmeester, op de 2Gitthith.
2ô HEERE, onse Heere, hoe 3heerlick is uwen 4Naem op de gantsche aerde! die ghy uwe Majesteyt gestelt hebt 5boven de hemelen.
3Uyt aden mont der 6kinderkens, ende der 7suygelingen, hebt ghy 8sterckte 9gegrontvest om uwer 10tegenpartyen wille; om den vyant ende 11wraeck-gierigen te doen 12ophouden.
413Als ick uwen hemel aensie, het werck uwer 14vingeren, de mane, ende de sterren, die ghy bereydt 15hebt;
5bWat is de 16mensch, dat ghy sijner 17gedenckt? ende 18de sone des menschen, dat ghy hem besoeckt?
6Ende hebt 19een 20weynich hem minder gemaeckt dan de 21Engelen, ende hebt hem met eere ende heerlickheyt gekroont?
7Ghy doet hem heerschen over de wercken uwer handen; cghy hebt 22alles onder sijne voeten gesett:
823Schapen ende 24ossen, alle die; oock mede de 25dieren des velts,
926’Tgevogelte des 27hemels, ende de visschen der zee; ’tgene de paden der 28zeen doorwandelt.
10ô HEERE, onse Heere, 29hoe heerlick is uwen Naem op de gantsche aerde!
[v1] 1Siet Psal. 4. op vers 1.
2Dit houden sommige oock voor sekeren toon, ofte een instrument der Musijcke, tot het spelen ende singen der Psalmen, gebruyckt by de nakomelingen (als eenige meynen) van Obed-edom, die een Levijt ende Sanger was, genoemt de Gitthiter, 2.Sam. 6.10. ’T Hebr. woort Gath (waer van Gitthit schijnt te komen) is de naem van eene vermaerde stadt der Philistijnen, (alwaer sommige meynen dit instrument eerst gevonden te zijn) ende beteeckent oock eene wijn-persse, ofte, oly-persse, daerom (als mede uyt den inhoudt deses Psalms) eenige gissen, dat dese Psalm gemaeckt zy om gesongen te worden, als een danck-Psalm, ter tijt van den Wijn-oogst.
[v2] 3Ofte, doorluchtich, grootmachtich, overtreflick - geweldich, wijt vermaert. Alsoo Iesa. 33. vers 21. Ierem. 30.21. Het Hebr. woort wort oock den Grooten op aerden toe-geschreven, Iud. 5.13, 25. Neh. 3.5. Ierem. 14.3. ende 25.33, 34. oock den godesaligen, Psal. 16.3. selfs de bruysende wateren van’t roode meyr, Exod. 15.10. beteeckende altoos eenige sonderlinge uytnementheyt.
4D. ghy selfs, met den roem van uwe macht, wijsheyt ende goedicheyt, die in alle uwe wercken blijckt.
5D. wiens Majesteyt onbegrijpelick ende oneyndelick is. Vergel. 1.Reg. 8.27. ofte, die ghy uwe Majesteyt boven alle sienlicke hemelen heerlick openbaert. Vergel. Ephes. 4.10.
[v3] aMatth. 21.16.
6Verst. soodanige kinderen, die nu sprake ende verstant beginnen te gebruycken, die op straten loopen spelen. Vergel. Ierem. 6.11. ende 9.21. Thren. 1.5. Mat. 21.16. hoewel het Hebr. woort somtijts anders gebruyckt wort. Siet Iob 3.16.
7Aen de welcke Godt sijne wonderlicke macht, goedicheyt, ende voorsichticheyt alsoo bewijst, dat sy daer van een krachtich ende onwedersprekelick bewijs zijn. Waer op de Heere Christus dese woorden gepast heeft, Siet Mat. 21.16.
8And. krachtigen, ofte, stercken lof. dat is, lof uwer kracht, ofte sterckte. Alsoo Psal. 29.1. ende 96.7. ende 118.14. Vergel. Matth.21.18.
9D. vastelick geordineert, besloten ende volbracht. Vergel. Esth. 1.8. ende Psal. 11.3.
10D. om de loochenaers ende bespotters van uwe Godtlicke regeringe ende voorsichticheyt te beschamen.
11Hebr. den genen die sich wreeckt.
12Om hem te bedwingen, ende van sijn lasterlick voornemen te doen afstaen.
[v4] 13And. want ick aensie, ofte, sal aensien, etc.
14D. die ghy met uwe wonderlicke wijsheyt soo konstichlick gewrocht hebt. Eene gelijckenisse van menschen, die seer konstichlick met de vingeren wercken, als stickers, borduer-werckers, etc.
15Verst. hier op: so gedencke ick by my selven, ofte roepe uyt, aldus:
[v5] bIob 7.17. Psal 144.3. Hebr. 2.6.
16Ofte, broose, elendige mensch. Het Hebreeusch woort Enosch komt van een woort, dat seer swack, ja dootlick kranck zijn, beteeckent. Siet Iob 5. op vers 17.
17Door dit dencken ende besoecken Godts, wort voornemelick verstaen het gantsche genaden-werck in den Messia, onsen Heere Christo, den vervallenen mensche bewesen: waer toe het volgende mede gehoort. Vergel. wijders Genes. 8. op vers 1. ende 21. op vers 1.
18Ofte, Adams kint. Siet 1.Reg. 8. op vers 39.
[v6] 19Dese woorden worden van den Apostel in’t bysonder op onsen Heere Christum gepast. Hebr. 2.9.
20D. een kleyn deel, niet veel, ofte, eenen korten tijt. Siet Psal. 2. op vers 12.
21Hebr. Elohim, ’t welck hier beduyt Engelen. Siet Hebr. 2.9.
[v7] c1.Corinth. 15.27.
22Dit wort in’t volgende verklaert.
[v8] 23D. kleyn vee. Siet Genes. 12. op vers 16.
24D. groot vee.
25Verst. de wilde dieren. Siet van het Hebr. woort. Gen. 1. op vers 26. ende 6. op vers 7.
[v9] 26Siet van het Hebr. woort Tsippor, Levit.14. op vers 4.
27D. luchts: als elders dikwijls.
28D. allerleye vergaderingen van wateren. Siet Genes. 1. op vers 10.
[v10] 29Als bov. vers 2.
Psalm ix.
David danckt Godt met groote vreuchde voor de victorie, die hy hem tegen sijne vyanden verleent hadde: bespott haren ydelen roem ende trotze aenslagen: prijst Godts gerechticheyt in’t haten ende straffen der godtloosen, ende sijne trouwe in’t verlossen der verdruckte vroomen, die hy noodicht tot Godes lof, ende bidt wijders om continuatie van Godts genade, ende vernietinge vande macht ende aenslagen sijner vyanden.
1EEn Psalm Davids, voor den 1Oppersang-meester, op 2Muth Labben.
23Ick sal den HEERE loven met mijn gantsche herte; Ick sal alle uwe wonderen vertellen.
3In u sal ick my verblijden, ende van vreuchde opspringen; Ick sal uwen Naem psalmsingen, ô Alderhoochste.
4Om dat mijne vyanden 4achterwaerts gekeert, gevallen, ende vergaen zijn 5van u aengesichte.
[v1] 1Siet Psal. 4. op vers 1.
2Dit houden sommige voor de eerste woorden van seker liedt, te dier tijt bekent, nae welcx wijse dese Psalm gesongen ende gespeelt soude worden. Andere setten ’t over aldus: over het sterven, ofte, den doot des genen, die tusschen [beyden stont]: verstaende daer door Goliath, die tusschen het leger Israels ende der Philistijnen stont, Israel beschimpende ende uytdagende. Siet 1.Sam. 17.4. Altoos is ’t seker, dat de Philistijnen by Davids tijt, niet alleen voor, maer oock na Sauls doot, Israel dickwijls sware krijgen hebben aengedaen. Siet 2.Sam. 5.17, etc. ende 8.1. ende 21.15, etc. waer op David in desen Psalm schijnt te sien.
[v2] 3And. ick sal [u] HEERE, loven.
[v4] 4D. te rugge, als men spreeckt van de gene die met schaemte ende schande moeten vluchten.
5D. vermits uwe bysondere tegenwoordicheyt, die ghy betoont hebt door uwen bystant aen my, daer door de vyanden verschrickt, verstroyt ende omgekomen zijn.
Uit: Statenvertaling (1637)
© (transcriptie) 2008 Nicoline van der Sijs