Scanafbeelding
Het Heylich EUANGELIUM, [de beschrijvinge] +LUCAE.
+Lucas is van stijl ofte professie geweest een Medecijn-meester. Coloss. 4.14. ende een geduerich met-gesel des Apostels Pauli in sijne reysen, oock wanneer hy gevangen na Roomen gebracht wierdt: gelijck af-genomen kan worden uyt Actor. cap. 20.6. ende 21.15. ende 27.1. ende 28. ven 14, 16. Sommige meenen oock, dat hy de gene is, van welcken de Apostel spreeckt 2.Corint. 8. ven 18, 19. Van hem wort oock vermelt 2.Tomoth. 4.12. ende Philemon. v 24. Hy heeft twee Boecken geschreven, namelick dit Euangelium, ende de Handelingen der Apostelen.
44boven hem geschreven, met Griecksche, ende Romeynsche, ende Hebreeusche letters, Dese is de Coninck der Ioden.
39Ende een van de quaetdoenders, die gehangen waren, lasterde hem, seggende, Indien ghy de Christus zijt, verlost u selven ende ons.
40Maer de andere antwoordende bestrafte hem, seggende, En vreest ghy oock Godt niet, daer ghy in het selve oordeel zijt?
41Ende wy doch rechtveerdelick: want wy ontfangen [straffe] weerdigh ’t gene wy gedaen hebben: maer dese en heeft niet onbehoorlicks gedaen.
42Ende hy seyde tot Iesum, Heere, gedenckt mijner, als ghy in uw’ 45Conincrijcke sult gekomen zijn.
43Ende Iesus seyde tot hem, Voorwaer segge ick u, heden sult ghy met my 46in het paradijs zijn.
44xEnde het was ontrent 47de seste uyre, ende daer wiert duysternisse 48over de geheele aerde, tot de negende uyre toe.
45Ende de 49sonne wiert verduystert, yende het 50voorhanghsel des tempels scheurde midden [door].
46Ende Iesus roepende met grooter stemme seyde, zVader in uwe handen 51bevele ick 52mijnen geest. Ende als hy dat geseght hadde, gaf hy den geest.
47aAls nu de hooftman over hondert sagh dat daer geschiet was, 53verheerlickte hy Godt, ende seyde, Waerlick dese mensche was rechtveerdigh.
48Ende alle de scharen, die daer te samen gekomen waren om dit te aenschouwen, siende de dingen, die geschiet waren, keerden wederom 54slaende op hare borsten.
49Ende alle sijne bekende stonden van verre, oock de vrouwen, die hem te samen gevolght waren van Galileen, ende sagen dit aen.
50bEnde siet, een man met name Ioseph, zijnde een Raedsheer, een goet ende rechtveerdigh man,
51(Dese en hadde niet mede bewillight in haren raedt ende handel) van Arimathea, een stadt der Ioden, ende die oock selve het Coninckrijcke Godts 55verwachtede.
52Dese ginck tot Pilatum, ende begeerde het lichaem Iesu.
53Ende als hy ’t selve afgenomen hadde, wondt hy dat in een fijn lijnwaet, cende leyde het in een graf, in een rotze gehouwen, daer noch noyt yemant in geleght en was.
54Ende 56het was de dagh der Voorbereydinge, ende de Sabbath 57quam aen.
55Ende oock de vrouwen, ddie met hem gekomen waren uyt Galileen, volghden na, ende aenschouwden het graf, ende hoe sijn lichaem geleght wiert.
56Ende wedergekeert zijnde bereydden sy speceryen ende salven, ende op den Sabbath rusteden sy 58na het gebodt.
44D. boven sijn hooft, op het kruyce gehecht. Ioa. 19.19.
[v42] 45N. van uwe heerlickheyt.
[v43] 46D. inden hemel. 2.Cor. 12.4.
[v44] xMatth. 27.45. Marc. 15.33.
47Siet van ’t tellen deser uyren, Marc. 15.25.
48Ofte, over het geheele landt.
[v45] 49Siet hier van Matth. 27.45.
yMatth. 27.51. Marc. 15.38.
50Siet Matth. 27.51.
[v46] zPsal. 31.6. Matth. 27.50. Marc. 15.37. Ioan. 19.30. Actor. 7.6.
51Ofte, sal ick bevelen. D. in bewaringe geven, als een pandt, dat yemandt vertrouwt wort, om te sijner tijdt weder te geven.
52D. mijn ziele.
[v47] aMatth. 27.54. Marc. 15.39.
53N. openbaerlick belijdende dat Christus onschuldich ende de Sone Godts was, also Godt daer van so klare teeckenen gegeven hadde. Matth. 27.51, etc.
[v48] 54N. tot een teecken van droefheyt ende verslagenheyt.
[v50] bMatth. 27.57. Marc. 15.43. Ioan. 19.38.
[v51] 55Ofte, ontfingh, nam aen.
[v53] cMatth. 12.40. ende 26.12. ende 27.59. Marc. 15.46.
[v54] 56Gr. ende de dagh was de voorbereydinge, N. vanden Sabbath. ende met eenen van het Pascha der Ioden. siet Marc. 15.42. Ioan. 19.14.
57Gr. lichte aen, D. begonde aen te breken, met het opgaen van de sterren. Want by de Ioden nam de dagh sijn begin van den onderganck der Sonne, ende wiert gerekent van den eenen avont tot den anderen.
[v55] dLuc. 8.2.
[v56] 58N. het vierde gebodt. Exod. 20. vers 10.
Het xxiiij. Capittel.
1 De vrouwen gaen na het graf, ende vinden ’tselve ledigh. 4 Twee Engelen verkondigen haer de opstandinge Christi. 9 ’t welck sy den Apostelen, ende andere discipelen gaen boodschappen, die het niet en gelooven. 12 Petrus loopt uyt na het graf. 13 Christus openbaert hem aen twee discipelen gaende na Emmaus, ende wort aldaer van haer bekent in het breken des broodts. 33 welcke wederkeeren na Ierusalem, ende verhalen’t den Apostelen. 36 Christus verschijnt selve allen sijnen Apostelen, toont haer sijne handen ende voeten, ende eet in hare tegenwoordigheyt. 44 Opent haer het verstant der Schriften, steltse tot sijne getuygen onder alle volcken, ende belooft haer sijnen heyligen Geest. 50 Segentse, neemt van haer sijn afscheydt, ende vaert op ten hemel.
1aENde op den 1eersten [dagh] 2der weke, 3zeer vroech in den morgenstondt, gingen sy na het graf, draegende de speceryen, die sy bereyt hadden, ende 4sommige met haer.
2Ende sy vonden den steen afgewentelt van het graf.
3Ende ingegaen zijnde en vonden sy het lichaem des Heeren Iesu niet.
4Ende het geschiedde, als sy daer over 5twijffelmoedigh waren, siet, twee 6mannen stonden by haer in 7blinckende cleederen.
5Ende als sy zeer bevreest wierden, ende het aengesicht na de aerde neygden, seyden sy tot haer, Wat soeckt ghy den levenden by de doode?
6Hy en is hier niet, maer hy is opgestaen. bGedenckt hoe hy tot u 8gesproken heeft, als hy noch in Galilea was:
7Seggende, De Sone des menschen moet overgelevert worden in de handen der sondige menschen, ende gecruycight worden, ende ten derden dage weder opstaen.
8Ende sy wierden cindachtigh sijner woorden.
9dEnde wedergekeert zijnde van het graf, boodschapten sy alle dese dingen aen de elve, ende aen 9alle de andere.
10Ende [dese] waren Maria Magdalene, ende 10Ioanna, ende Maria 11Iacobi [moeder], ende de andere met haer, die dit tot de Apostelen seyden.
11Ende hare woorden schenen voor haer als 12ydel geclap, ende sy en geloofden haer niet.
12eDoch Petrus opstaende 13liep tot het graf, ende nederbuckende sagh hy de lijnen doecken liggende alleen, ende ginck wech, sich verwonderende by hem selven van ’t gene geschiet was.
13fEnde siet twee 14van haer gingen op den selven dagh na een vleck dat tsestich 15stadien van Ierusalem was, welckes name was Emmaus:
14Ende sy spraken t’samen onder malkandren van alle dese dingen, die daer gebeurt waren.
15Ende het geschiedde, terwijle sy t’ samen spraken, ende malcanderen ondervraeghden, gdat Iesus selve by [haer] quam, ende met haer ginck.
16Ende hare oogen wierden 16gehouden, 17dat sy hem niet en kenden.
17Ende hy seyde tot haer, Wat redenen zijn dit, die ghy wandelende onder malcandren verhandelt? ende [waerom] siet ghy 18droevigh?
18Ende de eene, wiens name was Cleopas, antwoordende seyde tot hem, Zijt ghy alleen 19een vremdelinck te Ierusalem, ende en weet niet de dingen, die dese dagen daer in geschiet zijn?
19Ende hy seyde tot haer, Welcke? ende sy seyden tot hem, De dingen aengaende Iesum den Nazarener, hwelcke 20een Propheet was, crachtigh 21in wercken ende woorden, 22voor Godt, ende alle 23het volck.
20Ende hoe onse Overpriesters ende Overste den selven overgelevert hebben tot het oordeel des doots, ende hem gecruycight hebben.
[v1] aMatth. 28.1. Marc. 16.1. Ioan. 20.1.
1Gr. op eene.
2Gr. der Sabbathen. Siet Matth. 28.1. Marc. 16.2.
3Siet hier van de aenteeckeninge op Marc. 16.2. Gr. diep in de morgen-stont.
4N. andere vrouwen, van welcke siet nader vers 10.
[v4] 5Ofte, zeer bekommert.
6D. Engelen in mans gedaenten. Siet Matth. 28.2. die maer van eenen verhaelt, om dat die het woort voerde.
7Gr. blicksemende, D. glinsterende gelijck de blicksem.
[v6] bMatth. 16.21. ende 17.22. ende 20.18. Marc. 8.31. ende 9.31. ende 10.33. Luc. 9.22. ende 18.31.
8Waer van siet Matth. 16.21.
[v8] cIoan. 2.22.
[v9] dMatth. 28.8. Marc. 16.10.
9N. Discipelen, die daer vergadert waren.
[v10] 10Siet van dese Ioanna Luc. 8.3.
11N. des kleynen. Siet Marc. 15.40.
[v11] 12Ofte, raserye, sufferye.
[v12] eIoan. 20.3, 6.
13N. met Ioannes. siet Ioan. 20.3.
[v13] fMarc. 16.12.
14Niet van de Apostelen, maer van de andere discipelen, gelijck blijckt vers 18. ende 33.
15Een stadie is hondert ende vijf en twintigh schreden, so dat acht stadien maken een Italiaensche mijle, waer van dry ontrent een uyre gaens zijn: so dat sestigh stadien maken ontrent twee uyren gaens ende een halve.
[v15] gMatth. 18.20. Luc. 24.36.
[v16] 16D. wederhouden door Christi macht.
17Ofte, op dat sy hem niet en souden kennen.
[v17] 18Ofte, stuer.
[v18] 19Ofte, een inwoonder.
[v19] hLuc. 7.16. Ioan. 4.19. ende 6.14.
20Gr. een man, een propheet.
21Gr. inde daet, ofte in ’t werck, ende in het woort.
22N. die door vele wonder-teeckenen sulcks van hem betuyghde
23N. dat sulcks met verwonderinge ende prijsen hoorde ende sagh.
Uit: Statenvertaling (1637)
© (transcriptie) 2008 Nicoline van der Sijs