Scanafbeelding
GENESIS SCHEPPINGHE.[*]Dat Eerste Boeck Mose.
[*]Scheppinghe der werelt.
Dat Eerste Capittel.
1. Scheppinghe der Wereldt, 3. met tzamen der onderscheydinghe ende vercieringhe der schepselen. 26. Scheppinghe ende onderhoudinghe des mensches, om wiens wille alle dinghen gheschapen zijn, ende dat in ses daghen.
A 1IN dena beginne sciep God Hemel ende Aerde.
2Ende de Aerde was woest ende ledich, ende het was duyster op den afgront, ende de b geest Gods sweuede opt water.
3c Ende God sprack: Het worde licht: ende het wert licht.
4Ende God sach, [1] dat het licht d+ goet was: doe scheydde God het licht van der duysternisse:
5Ende noemde het licht, [2] Dach, ende de duysternisse Nacht, doe wert wt auont ende morgen de eerste dach. [3]
6Ende God sprack: e Daer werde een f+ firmament tusschen den wateren, ende het zy een onderscheydt tusschen den wateren.
7Doe maecte God het firmament, ende scheidde het water onder het firmament, van het water bouen het firmament: ende het geschiedde also.
8Ende God noemde het firmament, [4] Hemel, doe wert wt auont ende morgen de tweedde dach. [5]
9Ende God sprac: g Het water versamele onder den Hemel, aen bysunderige plaetsen, datmen het drooghe sie: ende het gheschiedde also.
B 10Ende God noemde het drooghe, Aerde, ende de versamelinge der wateren, noemde hy, Zee, ende God sach dat het goet was. [6]
11Ende God sprack: De aerde late opgaen gras ende kruydt, [7] dat hem bezade, [8] ende vruchtbare boomen, [9] dat een yeghelick na syner aert vrucht draghe, ende hebbe zijn eyghen zaet by hemseluen, op Aerden: ende het gheschiedde also.
12Ende de Aerde liet opgaen, gras ende kruyt, dat hem bezaeyde, een yeghelick na syner aert, ende boomen die daer vrucht droeghen, ende haer eyghen zaet by henseluen hadden, een yeghelick na syner aerdt: ende God sach dat het goet was. [10]
13Doe wert wt auondt ende morghen, [11][12] de derde dach. [13]
14Ende God sprack: h Daer worden lichten aen het firmament des Hemels, ende scheyden dach ende nacht, i ende zijn k Teeckenen, l Tijden, Daghen ende Iaren:
15Ende zijn lichten aen het firmament des Hemels, dat sy schijnen op Aerden: ende het geschiedde also.
16m Ende God maeckte twee groote Lichten: n+ een groot licht, dat den dach regeere, ende een kleyn licht, dat den nacht regeere, daertoe oock sterren.
[volgende kolom]
17Ende God settese aen het firmament des Hemels, dat sy schenen op de Aerde,
18Ende den dach ende den nacht regeerden, ende scheyden licht ende duysternisse: ende God sach dat het goet was.
19Doe wert wt auont ende morghen, [14] de vierde dach.
C 20Ende God sprack: [15] Het water woele hem op met wemelende ende leuendighen dieren, ende o+ met geuoghelte, dat op Aerden onder het firmament des Hemels vlieghe.
21Ende God schiep groote Waluisschen ende allerley gedierte, dat daer leeft ende wemelt, ende van den water opgewoelt wort, een yegelick na syner aerdt: ende allerley beuedert gheuoghelte, een yeghelick na syner aerdt: ende God sach dat het goet was.
22Ende seghendese, ende sprack: Sijt vruchtbaer ende vermeeret v, ende veruullet het water in der Zee: ende het gheuoghelte vermeere hem op der Aerden.
23Doe wert wt auondt ende morghen, [16] de vijfste dach.
24Ende God sprack: De aerde brenge voort leuendighe dieren, [17] een yeghelick na syner aerdt, vee, ghewormte, ende ghedierte op Aerden, een yeghelick na syner aerdt: ende het geschiedde also.
25Ende God maeckte de gedierten op aerden, een yeghelick na syner aerdt, ende het vee na syner aerdt, ende allerley ghewormte op der aerden, [18] na syner aert: ende God sach dat het goet was.
26Ende God sprack: Latet ons menschen maken, p een beeldt, dat ons ghelijck zy: die daer regeeren ouer de visschen in de Zee, ende ouer de voghelen onder den Hemel, ende ouer het vee, ende ouer de gantsche Aerde, ende ouer alle gewormte dat op der Aerden kruypt.
27q Ende God schiep den mensche hem tot een beeldt, tot een beeldt Gods schiep hy hem: r ende hy schiepse eenen Man ende een Wijf.
28Ende God seghendese, ende sprack tot hen, s Sijt vruchtbaer ende vermeeret v, ende veruullet de aerde, ende maket se v t onderdaen: ende regeeret ouer de visschen in der Zee, ende ouer de voghelen onder den Hemel, ende ouer alle ghedierte dat op Aerden kruypt.
29Ende God sprac, Siet daer, Ick hebbe v gegheuen allerley kruydt dat hem bezadet, op der gantscher aerden, ende allerley vruchtbare boomen, ende boomen die hen bezaden,
D 30u+ Tot uwer ende aller gedierte spijse op Aerden, ende allen voghelen onder den Hemel, ende allen ghewormte, dat het leuen heeft op der aerden, dat sy allerley groen kruyt eten, ende het gheschiedde also. [19]
31x Ende God sach aen alles wat hy ghemaect hadde: ende siet daer, het was alles seer goet: doe wert wt auondt ende morghen de seste dach. [20]
[v1] aAct. 14.b.15. ende 17.c.24 Psalm. 33.a.6. ende 136.a.5. Syrach 18.a.1. Ioan. 1.a.3. Coloss. 1.b.16.
[v2] bDe wint is op dat mael noch niet geweest, daer om moet het den heylighen Gheest beduyden.
[v3] cHeb. 11.a.3.
[v4] [1]Licth.
d+Dat is, nut, schoon, kostelick.
[v5] [2]I.
[3]Firmament.
[v6] ePsalm. 33.b.6. ende 136.a.5. Ierem. 10.b.2. ende 51.b.15.
f+an. onderslach.
[v8] [4]Hemel.
[5]II.
[v9] gPsalm. 148.a.4. Iob. 26.a.8. ende 38.a.4. Psalm. 33.a.7. ende 89.b.12. ende 136.a.6 Prouer. 1.c.29.
[v10] [6]Aerde, Zee.
[v11] [7]Gras.
[8]Kruydt.
[9]Boomen.
[v12] [10]Sonne.
[v13] [11]Maen.
[12]III.
[13]Sterren.
[v14] hPsalm. 136.a.7.
iDeut. 4.b.19.
kAls der Sonne ende Mane duysternisse, ende ander wonder werc aen den Hemel.
lAls daer is, de Meye, de Somer, Herfst ende Winter.
[v16] mIerem. 31.d.35.
n+an. Het grootste, ende het minder, etcet.
[v19] [14]IIII.
[v20] [15]Alderley Visschen ende Voghelen.
o+and. Het gheuoghelte vlieghe op etcet. Hemels.
[v23] [16]V.
[v24] [17]Alderley ghedierte ende gewormte.
[v25] [18]Scheppinghe des mensches.
[v26] pGene. 5.a.1. ende 9.a.6. Coloss. 3.b.10. 1.Corinth. 11.a.7.
[v27] qSapien. 2.c.23. ende 9.a.1. Syrach. 17.a.1.
rMatth. 19.a.4.
[v28] sGene. 8.b.17. ende 9.a.1. Ierem. 29.a.6.
tWat ghy bouwet ende arbeydet op den Lande, dat sal uwe eyghen zijn, ende de aerde sal v hierinne dienen, vrucht dragen ende gheuen. Psalm. 8.a.7.
[v30] u+an. Tot uwer spijse, ende allen dieren op aerden etc. [hebbe ic ghegeuen] etc.
[19]Spijse der menschen. Gene. 9.a.3. Psalm. 104.b.14.
[v31] xExod. 31.b.17. Deut. 32.a.4. Marc. 7.d.37. Syrach. 39.c.21.
[20]VI.
Dat ij. Capittel.
1. Ruste ende heylighinghe des seuenden daechs. 4. met een verhael der schepselen. 8. Beschrijuinghe des lusthoues den mensche ter wooninghe ghegheuen, doch van den houte der kennisse goedts ende quaetds, niet te eten. 19. Adam gheeft allerley dieren hare namen. 21. Eua wort gheschapen, 24. ende den Eestandt ingeset.
Uit: Deux-Aesbijbel (1562)
© (transcriptie) 2009 Nicoline van der Sijs & Hans Beelen